Keuzedelen

Uitdaging van keuzedelen voor docenten

14 mrt , 2017  

In dit artikel lees je welke uitdaging De Beroepsvereniging Opleiders MBO (BVMBO) ziet in de keuzedelen en welk alternatief scenario zij zien voor kwaliteitsbewaking van flexibel onderwijs en aansluiting op de arbeidsmarkt.

De BVMBO maakte zich naar aanleiding van verhalen uit het veld zorgen over de implementatie van de herziene kwalificatiestructuur. Om meer zicht te krijgen op de inhoud van die verhalen heeft de organisatie enige tijd geleden een enquête uitgezet onder opleiders in het mbo. Nu is het bijna een jaar later, hoe staat het er nu voor? Marjolein Held, voorzitter BVMBO en Michel Greven, ambassadeur BVMBO – beide ook docent – vertellen over wat zij zien en horen van docenten.

BVMBO merkt dat docenten vooral in de keuzedelen een uitdaging zien. “Het principe van keuzedelen is heel mooi: meer aansluiting op de arbeidsmarkt, keuze voor de student en flexibel onderwijs. Dat willen wij ook. Wij geloven alleen niet dat de keuzedelen zoals ze nu zijn ingericht het middel zijn om dit voor elkaar te krijgen”, vertelt Held.

Spanning tussen organisatie en kwaliteit

Een van de redenen om te werken met keuzedelen is om de student meer keuzevrijheid te geven. BVMBO ziet dat daar nog weleens in tekort wordt geschoten. “Mede omdat studenten straks kunnen zakken wanneer zij een onvoldoende voor een keuzedeel halen, bieden sommige scholen keuzedelen aan die meer slagingskans voor de student bieden. Ook kiezen sommigen graag voor keuzedelen die makkelijker uitvoerbaar en programmeerbaar zijn, zoals generieke keuzedelen. Daarbij bieden zij de student niet altijd veel keuzevrijheid door bijvoorbeeld configuraties met ‘vaste’ keuzedelen aan te bieden. De organisatie van het onderwijs komt op deze manier voor de kwaliteit van het onderwijs te staan”, vertelt Held. Held ziet dat deze keuzes gemaakt worden om de uitvoering van de keuzedelen organiseerbaar te houden.

Als we kijken naar de Monitor Keuzedelen blijkt dat de top 20 keuzedelen die het meest worden aangeboden generieke keuzedelen zijn. Maar na die top 20 zien we een spreiding van verdiepende en verbredende keuzedelen. De eerstvolgende monitor gaat meer inzicht geven of scholen voornamelijk configuraties of losse keuzedelen aanbieden.

Uitdaging van examineren

BVMBO ziet een van de grootste uitdagingen voor docenten in de examinering. “Het gaat nog niet direct om het vinden van examenmateriaal, maar voornamelijk over het uitvoeren van de examens en het onderwijs dat studenten daarop voorbereidt. Ten opzichte van de kwalificatie wordt bij een keuzedeel relatief veel geëxamineerd en het is een uitdaging om dat te programmeren. De vertaling van les- en examenmateriaal naar lesprogramma’s vraagt van docenten ook extra tijd, dat is er niet altijd”, aldus Greven.

Behoefte aan beweegruimte

Volgens Greven komt de kwaliteit en flexibiliteit van het onderwijs onder druk te staan: “Doordat keuzedelen verplicht geëxamineerd moeten worden en moeten voldoen aan de omschrijving zoals in het register, wordt er weinig ruimte ervaren voor de professionele vrijheid van de docent. De arbeidsmarkt is altijd in beweging. Dat vraagt soms wat anders dan wat staat omschreven in het keuzedeel. Het zou mooi zijn als docenten meer ruimte hebben om het onderwijs op die behoefte aan te laten sluiten. Daarnaast zien we dat het ervaren gebrek aan beweegruimte ervoor kan zorgen dat docenten minder gemotiveerd zijn. Daardoor bestaat de kans dat het keuzedeel ‘droog’ wordt uitgevoerd. Echt kijken naar hoe de student op zijn eigen tempo en eigen manier kan worden opgeleid gebeurt dan niet.”

BVMBO had naast meer beweegruimte ook graag gezien dat docenten meer betrokken waren geweest bij het proces en de ontwikkeling van het concept keuzedelen. Zij hopen dat dat bij toekomstige veranderingen meer zal gebeuren. “Omdat vooral bestuurders betrokken zijn geweest bij de implementatie en de vaststelling van de keuzedelen soms langer duurde dan verwacht, konden docenten pas later aan de slag met de onderwijsontwikkeling. De consequentie daarvan is dat docenten in kortere tijd moeten zorgen voor de inhoudelijke uitwerking van het keuzedeel naar lesmateriaal en lesprogramma’s”, vertelt Held.

Alternatief scenario voor kwaliteitsbewaking

BVMBO ziet in de toekomst liever dat er minder landelijk georganiseerd is en meer ruimte voor de professionaliteit van de docent. Natuurlijk dient er een vorm van kwaliteitsbewaking te zijn maar dat kan volgens BVMBO ook anders worden opgelost. Held: “Vraag een team bijvoorbeeld verantwoording af te leggen over hoe zij zorgen voor keuzevrijheid van studenten en actueel onderwijs. Zo is er de ruimte om dat op verschillende manieren in te richten, passend bij de betreffende context.”
  • Delen
Wij gebruiken cookies om het bezoeken van onze website gemakkelijk en gebruiksvriendelijk te maken. Lees meer over cookies.